2466
848
ERASMUS, Desiderius. [Adagia.] Adagiorum chiliades tres ac centuriae fere totidem. Tubingae. In aedibus Thomae Anshelmi impensis L. Hornecken Coloniensis. 1514. 2º
2-6-9
Reg B. 2466. (563.570) Opus adagiorum Erasmi Roterodami in chiliades 3 et in centurie 2 divisum. Epistola seu prohemium authoris incipit: Olim Lucerie. Prima chilias incipit: Paremia definitore Donato. 3ª desinit: ad nuptias variis pretextibus excusant. Prima centuria incipit: Donum quodcunque dat aliquis proba. 2ª desinit: Ne dicam exiguam ut et cetera pleraque. Opus habet nonnullas dictiones grecas interpossitas. In principio epistola incipit: Quia nihil aliud cupio. Item est index alphabeticus proverbiorum 13 foliorum, 3 columnarum. Item Germani Brixii carmen incipit: Dum tam cultus. Item est index proverbiorum materiarum dimidii folii, 4 columnarum. Item est index secundum materias 10 foliorum, 4 columnarum. Est in folio. Impressum Tubinge, anno 1514, mense martio. Costó en Roma 330 quatrines por noviembre de 1515
Abc B. Col 563: Erasmi Roterodami adagia seu proverbia, 2466R, 3434M, 3130E (tachado vertical).- Col 1264: Paremia definitore Donato, 2466R
Supl. Fol 46v: Erasmus, Adagia seu proverbia, 2466R, 3434M, 3130E.- Fol 48r: Erasmus, Proverbia seu adagia, 2466R
Aut. Fol 23v: Erasmi Roterodami adagia seu proverbia, 2466R, 3434M, 3130E.- Fol III 221r: Paremia difinitore Donato, 2466R
Abc A. Fol 150v: Erasmus Roterodamus, Adagia, 4801RA
Epit. 3130. Erasmi Roterodami opus magnum adagiorum. 2466
Erasmus Roterodamus, literatorum phenix, copiosissimum edidit volumen adagiorum. In quo ultra treis integras collegit chiliades, hoc est, tria milia paroemiarum sive adagionum et preterea ducentas ac sexagintas. Docuitque imprimis ad paroemie rationem duo pertinere, primum ut vulgo iactata sit atque celebrata, deinde scita et aliqua reu nota discernatur a sermone communi, neque enim protinus quod populari sermone tritum sit aut figura notatum in hunc cathalogum admittit, sed quod antiquitate pariter et eruditione commendetur id enim scitum appellat. Docet deinde quibus ex rebus novitas accedat paroemie et quomodo differat ab iis que videntur illi confinia, et hic coniunctim ostendit paroemiam ad quatuor potissimum esse utilem ad philosophiam, scilicet, ad persuadendum, ad decus et gratia orationis et ad intelligendos optimos quosque autores. Servatas autem Aristotelis apud Synesum testimonio docet paroemias, partim ob compendium brevitatemque, partim ob festivitatem ac leporem, id est, non segniter nec oscitanter sed pressius ac penitius inspitiendas subesse enim velut igniculos quosdam vetuste sapientie que in pervestiganda veritate multo fuerit perspicatior quam posteriores philosophi fuerint. Utendum autem monet adagiis non tanquam cibis sed veluti alimentis, id est, non ad sacietatem sed ad gratiam. Preterea ne quo [...] inseramus loco quemadmodum enim ridiculum sit si quibusdam locis genium alligaris itidem absurdum si non suo in quid loco [...]bueris adagium. Declarat post hec que sint proverbiales figuras quarum fontes duci asserit ab ipsa re ut quoties hominem scelestum scelus appellamus, dedecorosum dedecus, pestilentem pestem, lurconem barathrum, tenebronem tenebras, contaminatum labem, spureum, coenum, contemptum, quisquilias, impurum, sterquilinium, portentosum, portentum, molestum, ulcus, carcere, dignum carcerem. His proxima asserit ea que a rebus similibus trahuntur ut melle dulcior, pice nigrior, nive candidior, oleo tranquillior, infima auricula mollior, auro purior, plumbo stupidior, stipite tardior, litore surdior, ecore surdior, spongia bibacior, harenis sitientior et alia id genus plurima sumuntur. Et ab animantibus uti hec: muliere loquacior, passere salacior, hirco libidinosior, cervo vivacior, corvice anuosior, graculo magis obstreperior, luscinia vocalior ac similia. A personis ad hec deorum ut Diana intactior, ipsis Charitibus humanior, Priapo salacior, Venere fermosior, Mercurio facundior, Momo mordacior. A personis fabulosis ut Tantalo sitientior, Atreo crudelior, Cyclope imanior, Horeste insanior, Ulysse dolosior, Nestore facundior, Iro pauperior, Penelope castior, Stentore clamosior, Sphynge involutior, Labyrintho intrincatior, Dedalo ingeniosior, Icaro audacior, Gigantibus elatior, Gryllo stultior, Lynceo perspicatior. A personis preterea comoediarum ut Thrasone Terentiano gloriosior, Guatone adulatior, Phoemione confidentior, Dano versurtior, Thaide blandior aliaque id genus. A personis item historiarum ut Zoilo invidentior, Catone severior, Philaride crudelior, Sardanapalo nequior, Numa religiosior. A gentibus demum ut Poeno perfidior, Scytha asperior, Cretensi mendacior, Parthis vanior, Tracibus vivacior. Ab offitiis ut cinaedo mollior, [...]one magis periurus, carnificer immanior. Que omnia quam sint ad varios casus accommodata nemine puto [...]ti in dubium adde quod ad grecum literaturam aspirantibus est hoc adagiorum volumen utilissimum. Est enim ...
Mater. 3434. Erasmus Roterodamus, In opere magno adagiorum seu proverbiorum. 2466
Humanitas per totum est.- Paroemia quid sit et ex quibus rebus accedat novitas paroemie qualiterque differant paroemia ab iis que videntur illi confinia atque ad quot res sit utilis paroemiarum cognitio diffuse docet.- Proverbiorum quanta sit utilitas et que varius sit proverbiorum usus queque sint species figurarum proverbialium diffuse docet.- Adagiorum tres chiliades et ultra duas centurias hoc est 3200 et ultra in quibus ad omne propositum applicabiles latent sententie quibusque quamplura tum moralia tum ad eloquentiam atque ornatum et ad servata urbaniter in quempiam faciendum pertinentia suggeruntur per totum collegit.- Dicteria quamplurima ad salse et sub verborum involucris aliquem aspergendum ac ad vitia latenter notandum per totum habentur.- Facete dictorum inmensum pene acerbum ad urbaniter alicuius vitia mores ac nonunquam laudes efferendum diffuse admodum collegit.- Morales plerasque sententias ad varias materias applicabiles tum ad vitiorum insectationem cum ad virtutis preconium diffuse admodum suggerit
Prop. Fol 569r: Dicteria quamplurima ad salse et suis verborum involucris aliquem aspergendum atque ad vitia latenter notandum per totum ostendit Erasmus Roterodanus in opere magno adagiorum seu proverbiorum, 3434M
Este libro costó en Roma 330 quatrines por noviembre de 1515. Está registrado 2466 (última h.)
B. Colombina XVI, II 672 * BCC 1867 [Consulta: 11 marzo 2016] * Bezzel, Erasmusdrucke 70 * BSB 11, 462 * Cat. Col. III, 21 * Panzer VIII, 325.29 * Proctor 11736 * STC.G. * Steiff 53 * USTC 653256 [Consulta: 11 marzo 2016] * VD16 E1932 [Consulta: 11 marzo 2016]
Erasmus, Desiderius (Roterodamus, Erasmus. Erasmus Rotherodamus. Erasmo de Rotterdam)
Anshelm, Thomas (Anshelmus, Thomas. Badensis, Thomas)
Hornken, Ludwig (Horncken, Ludwig. Horneken de Gronigen, Ludovicus. Hornk, Ludovicus)
Tubingen (Alemania), 1514
Latín
Roma (Italia), 1515